Buitenzorg (afdeeling)

Zuidelijke afdeeling van de residentie Batavia, vroeger, tot 1866 een op zichzelf staande assistent-residentie. De afdeeling die een oppervlak heeft van 374.903.26 hectaren of ruim 68 vierk. geogr. mijlen, is verdeeld in 6 districten, met name: Buitenzorg, Tjibinong, Paroeng, Leuwiliang, Jasinga en Tjibaroesa. Deze afdeeling wordt in het zuiden, waar zij aan de residentie Preanger Regentschappen grenst, van deze gescheiden door een bergketen, waarin zich, beginnende van het w. de volgende toppen verheffen: de Halimoen, de Salak, de Gedé, de Pangérango en de Mégamendoeng. De geheele afdeeling bestaat dan ook uit de n.lijke hellingen van dat gebergte en de daartusschen gelegen valleien, waardoor van liet w. te beginnen de volgende, allen in de afdeeling ontspringende rivieren in n.lijke richting stroomen, nl. de Tjidoerian, gedeeltelijk de grens van de afdeeling met Bantam vormende, de Tjimentjiri, de Tjidani, die langs de hoofdplaats Buitenzorg stroomt, de Angké, de grootendeels gekanaliseerde Tjiliwong, de rivier van Bekasi en de Tji Béët, zijrivier van de Tjitaroem.

De afdeeling bestaat, behalve uit het Gouvernementsdomein Bloeboer, geheel uit particuliere landerijen, waarop hoofdzakelijk koffie, kina, thee, suikerriet en padie, maar ook notenmuskaat, kruidnagelen en peper worden geteeld, terwijl enkelen ook kalk en vogelnestjes opleveren. De meeste dier landen zijn in handen van Europeanen, enkele in die van Chineezen. De gezamenlijke verpondingswaarde dier landerijen bedroeg ult. 1894 fl. 16.691.150.-.

bron: Encyclopaedie van Nederlandsch-Indië (1896-1905), dl. 1, p. 298.